Wat ging eraan vooraf?
Asielopvang op het Water: Zaandam en de Hotelboten
De opvang van asielzoekers in Zaandam heeft een lange geschiedenis. In 2014 vroeg Fred Teeven, toenmalig staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, of Zaandam bereid was asielzoekers op te vangen op twee hotelboten. Deze schepen boden gezamenlijk plaats aan 600 vluchtelingen.
A. Huidige Opvanglocaties: Borealis en Bellini
Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) maakt gebruik van verschillende soorten opvanglocaties. In Zaandam, aan de Rijshoutweg in de Achtersluispolder, gebeurt dit op het water. Hier liggen de Borealis en de Bellini, twee schepen die samen plek bieden aan zo’n 600 asielzoekers:
- De Borealis: Een drijvend platform dat tussen 2015 en 2017 al werd gebruikt voor opvang.
- De Bellini: Een voormalige hotelboot, eerder gebruikt in Amsterdam.
Beide schepen mogen blijven liggen tot half mei 2028. Medio 2024 zullen naar verwachting 550 plekken bezet zijn.
B. Toekomstplannen voor Uitbreiding
In de afgelopen twee jaar heeft het COA, samen met de gemeente Zaandam en andere betrokken partijen, gesprekken gevoerd over een mogelijke uitbreiding. Het doel is om nog eens 600 asielzoekers een opvangplek te bieden.
Bron: De orkaan februari 2024
Uitbreiding Asielopvang in Zaandam: Nieuwe Locaties en Grotere Capaciteit
C. Riviercruiseschepen als Opvanglocatie
In december 2022 kondigde Zaanstad aan te onderzoeken of riviercruiseschepen aan de Gerrit Bolkade in Zaandam kunnen worden ingezet voor de opvang van 600 vluchtelingen. Het oorspronkelijke plan was om de schepen gedurende twee jaar te gebruiken, met een focus op de opvang van Oekraïense vluchtelingen.
Door de aanhoudende druk op de asielopvang ontstond echter de mogelijkheid dat het Rijk zou vragen om de schepen ook beschikbaar te stellen voor asielzoekers uit andere landen. Dit scenario is inmiddels werkelijkheid geworden.
D. Opschaling en Nieuwe Plannen
In februari 2023 werd besloten de capaciteit aan de Gerrit Bolkade te verhogen van 600 naar 800 plekken en de gebruiksduur te verlengen tot 2030. Later werd dit plan verder uitgebreid:
- Aantal plekken: 1.000 asielzoekers.
- Schepen: Twee mega-schepen, de Bibby Renaissance (664 plekken) en de Bibby Progress (314 plekken). Deze schepen worden normaal gebruikt voor tijdelijke huisvesting bij maritieme projecten.
- Start gebruik: 1 november 2023.
D. Huidige en Toekomstige Capaciteit in Zaanstad
Zaanstad streeft ernaar om in totaal 1.500 asielzoekers op te vangen, met een mogelijke looptijd tot 2030. Dit omvat:
1. Achtersluispolder (Rijshoutweg)
- Capaciteit: 620 plekken, waarvan momenteel 550 bezet.
- Nieuwe vergunning: Maximum capaciteit wordt verlaagd naar 545 plekken; vergunning loopt tot mei 2028.
2. Gerrit Bolkade
- Capaciteit: 1.000 plekken.
- Opvanglocatie: Twee mega-schepen.
- Looptijd: Tot 2030.
E. Waarom deze Aanpassingen?
- De druk op de asielopvang in Nederland blijft hoog, waardoor extra opvangplekken noodzakelijk zijn. Zaanstad speelt hierin een belangrijke rol door niet alleen nieuwe locaties te bieden, maar ook bestaande capaciteit optimaal te benutten.
- Met deze maatregelen wil de gemeente bijdragen aan een menswaardige opvang en de grote vraag naar asielplekken helpen opvangen.
